Pompa ciepła wykorzystuje energię zawartą w powietrzu, gruncie albo wodzie. Za pomocą obiegu chłodniczego i energii elektrycznej przekazuje ciepło do budynku. Można to porównać do lodówki, która chłodzi wnętrze i oddaje ciepło do pomieszczenia — w ogrzewaniu interesuje nas strona, do której ciepło trafia.
Cztery etapy obiegu chłodniczego
W parowniku czynnik chłodniczy odbiera energię z otoczenia i odparowuje. Sprężarka zwiększa jego ciśnienie i temperaturę. W skraplaczu czynnik oddaje ciepło instalacji i skrapla się. Zawór rozprężny obniża ciśnienie, umożliwiając rozpoczęcie kolejnego obiegu.
Konstrukcja wymienników zależy od typu pompy. W jednostce powietrznej wymiana energii z otoczeniem zachodzi przez wymiennik omywany powietrzem. Nie każda pompa ma więc taki sam parownik ani identyczny układ pod obudową.
Dolne i górne źródło — co znaczą te nazwy?
Dolnym źródłem nazywa się miejsce pobierania ciepła, np. powietrze zewnętrzne lub grunt. Górnym źródłem jest instalacja, do której ciepło trafia, np. ogrzewanie podłogowe. Nazwy opisują poziom temperatury, nie położenie urządzeń na kondygnacjach.
Pompa powietrze–woda ogrzewa wodę w instalacji. Pompa powietrze–powietrze przekazuje ciepło bezpośrednio do powietrza w pomieszczeniach. Rozwiązanie gruntowe wymaga odpowiednio zaprojektowanego kolektora lub odwiertów. Rodzaj źródła wpływa na przygotowanie inwestycji i sposób eksploatacji.
Skąd więcej ciepła niż pobranego prądu?
Energia dostarczona do domu obejmuje energię pobraną z otoczenia oraz wkład elektryczny. Pompa nie tworzy energii z niczego. Przykładowy COP równy 4 oznacza, że w danych warunkach na jednostkę pobranej energii elektrycznej przypadają cztery jednostki oddanego ciepła. Ten stosunek zmienia się wraz z warunkami pracy.
Im większa różnica temperatur między źródłem a wymaganą temperaturą ogrzewania, tym trudniejsze zadanie dla urządzenia. Dlatego dobór grzejników, regulacja instalacji i izolacja domu mają znaczenie dla kosztów. Sama wymiana źródła nie usuwa strat ciepła przez ściany czy dach.
Czy pompa działa podczas mrozu?
Tak, urządzenia powietrzne mogą pracować przy ujemnych temperaturach w granicach przewidzianych dla danego modelu. Dostępna moc i efektywność zmieniają się z temperaturą. Projekt określa, czy i kiedy potrzebne jest dodatkowe źródło ciepła, np. grzałka.
Szron na wymienniku jednostki zewnętrznej może być normalnym zjawiskiem. Urządzenie usuwa go w cyklu odszraniania. Uporczywe oblodzenie, błędy lub brak ogrzewania wymagają diagnostyki; nie należy mechanicznie usuwać lodu z delikatnych elementów wymiennika.
O czym pomyśleć przed zakupem?
Przygotuj informacje o budynku, obecnym ogrzewaniu i zużyciu energii. Oceń miejsce montażu, potrzeby ciepłej wody oraz zakres ewentualnej modernizacji. Pompa jest częścią systemu: jej dobór warto połączyć z instalacją, sterowaniem i planem serwisu.